Poster zelfroosteren
Poster zelfroosteren

Je rooster maak je samen!

Nee, voor zelfroosteren bestaat geen blauwdruk. Je moet er als team echt samen mee aan de gang. Wat dat uiteindelijk oplevert? Meer eigen inbreng, motivatie én professionele ruimte. Dát is de conclusie die ruim 250 collega’s van de zuidelijke eenheden gisteren in Roermond met elkaar trokken, op een bijeenkomst van De Hark Voorbij.

Tijdens een dag vol workshops en ontmoetingen – niet voor niets gehouden in de middelbare school Niekée waar leerlingen radicaal vernieuwend onderwijs krijgen – staat zelfroosteren centraal. Dat het thema zo’n grote opkomst uitlokt, zegt genoeg. ‘Planning is gewoon altijd gedoe’, stelt een agent. ‘Eén groot ruilcircus is het. Dat moet toch anders kunnen, maar hoe? Dat wiel hoeven we volgens mij niet zelf uit te vinden.’

En dat hoeft ook niet. Want er zijn al volop teams die zelfroosteren. Maar wat wel al snel blijkt uit de verhalen van teams die er al volop mee bezig zijn: dat is bepaald geen kwestie van kopiëren; elk team heeft zijn eigen dynamiek en behoeften en vult de organisatie van het werk dus anders in.

Groepsbinding Zoals team Heerhugowaard, dat sinds vorig jaar werkt met een zes-ploegenrooster. Dit is een bewuste keuze, die volgde uit een opstarttraject van een jaar waarin alle 125 teamleden met elkaar nadachten over hoe zij zich flexibeler konden organiseren. Een waardevolle tijd, benadrukt wijkagent Wim: ‘Die fase van groepsbinding is nog belangrijker dan het rooster zelf. Omdat je er een sfeer mee creëert waarin alles bespreekbaar is, ook knelpunten in de planning.’

Leren omgaan met nieuwe situaties Samen moet je de klus klaren, beaamt een teamchef uit Brabant die met zijn team steeds regelarmer werkt: ‘Als je het daar allemaal over eens bent, gaat het lerend vermogen van de groep omhoog. Voor  problemen deinst niemand terug, want die akker je gewoon met elkaar door. Zo leer je met elkaar omgaan met nieuwe situaties zoals zelfroosteren.’

Eensgezind worden Anders werken – en dus ook zelfroosteren – is een kwestie van geven en nemen. En dat lukt alleen als je je collega’s als partners beschouwt. Hadden de workshops van de ervaringsdeskundigen van binnen en buiten de politie dat vandaag nog niet duidelijk gemaakt, dat is het wel het Grote Planningsspel dat veel deelnemers trekt. Verdeeld over de teams ‘Planners’, ‘Regelgevers’, ‘Medewerkers’ en ‘Teamchefs’, stemmen zij over de hot items van zelfroosteren. Willen zij winnen, dan moeten zij stemafspraken maken en eensgezind worden. Moeilijk is dat!

Hobbel zit ‘m in de mensen Alle heilige huisjes komen in het spel voorbij – van het afschaffen van de negen-uursdiensten tot het coût que coût vasthouden aan je modaliteiten. Hoe match je alle uiteenlopende belangen? In ieder geval niet anderen verhit te overtuigen van je eigen gelijk, maar door je in elkaar te verdiepen en gedeelde uitgangspunten op te zoeken. Pas na een ronde of vier valt dit kwartje bij iedereen, waarop de spelleider droogjes concludeert: ‘Zo zie je maar: de hobbel zit ‘m niet in de structuur, maar in de mensen. Dit is een spel waar je nooit bij elkaar komt, tenzij je dat wilt. En dat doe je alleen als je ergens samen voor staat.’

Vitaal en betrokken Voor de grote groep ‘blauwe doeners’ die vandaag naar Roermond was op zoek naar het gouden ei van het zelfroosteren, is deze conclusie misschien even slikken. Tegelijk gloort er hoop aan de horizon. Want kijk maar eens naar de teams die zich al hebben gewaagd aan het zelfroosteren; met hoeveel enthousiasme en inzet zij hun ervaringen delen. Eén blik op de collega’s van team Meierij, Roermond, Brunssum-Landgraaf en Heerhugowaard, bijvoorbeeld, zegt toch genoeg? Ze leggen een hele weg met elkaar af – en ze zijn er nog lang niet – maar wat een vitaliteit en betrokkenheid stralen ze uit.

Zo kan het dus zijn, als je met elkaar op zoek durft te gaan naar nieuwe manieren van organiseren.

Tekst: Teus Lebbing