Serious Request_zwart
Serious Request_zwart

Waarom een SGBO, als je het zelf kunt?

Serious Request staat voor een heerlijke tijd van het jaar. Kerstvakantie, Glazen Huis, goede muziek op de radio en geven voor een goed doel. Maar iemand moet ervoor zorgen dat het grote evenement veilig verloopt en Serious Request ook symbool blíjft voor een heerlijke tijd. Afgelopen jaar stond Basisteam Heerlen voor die opdracht en pakte het op een vernieuwende manier aan. Geen SGBO, maar het team zélf handhaafde de openbare orde. Operationeel specialist Dave Vluggen vertelt.

Eind 2014 kreeg Heerlen het verzoek Serious Request 2015 te organiseren. De teamchef van Basisteam Heerlen, Bert Vermarien, wilde dat het evenement een lokaal karakter kreeg. Dat de politiemensen verantwoordelijk voor de openbare orde tijdens het evenement, Heerlen en haar bewoners kenden. Normaalgesproken neemt de Staf Grootschalig en Bijzonder Optreden (SGBO) het over. Maar Bert wilde laten zien dat een groot basisteam prima zelf de verantwoordelijkheid voor een groot evenement op zich kan nemen. Veel beter is het, vond hij, als medewerkers zélf deze kennis en ervaring opdoen.

Motorbendes Bert peilde de belangstelling onder zijn teamleden en een groep enthousiaste collega’s bood zich aan om de plannen te maken. Onder wie operationeel specialist Dave Vluggen. Dave is als hoofd ondersteuning zelf onderdeel van het SGBO, en vond dat hij zijn collega’s daarom goed kon helpen. Al snel ging hij aan tafel met Pierre Heuts, die leiding gaf aan het optreden. ‘We besloten het team te organiseren volgens de projectstructuur van de SGBO. Als er dan toch iets mis zou gaan – bijvoorbeeld een terroristische aanslag of het verzamelen van motorbendes – dan konden wij het werk makkelijk overdragen aan de SGBO.’ Een SGBO is zo georganiseerd, dat iedereen een specifieke verantwoordelijkheid heeft. Zo heb je een taakverantwoordelijke Opsporing of Openbare Orde. Dave: ‘Mijn taak was ondersteuning. Al het personeel, de inrichting van het commandocentrum, de voeding en de middelen heb ik geregeld. Hierbij heb ik hulp gekregen van een collega die ik tegelijkertijd coachte.’

Sfeer proeven Vlak voor de kerst van 2014 gingen de collega’s aan de slag. Allereerst zochten ze contact met de politiemensen die eerder de beveiliging van Serious Request in Leeuwarden en Haarlem hadden gedaan. Om te kijken wat ze van hen konden leren. ‘Ik ben zelf ook naar Haarlem gegaan tijdens Serious Request 2014 om de sfeer te proeven,’ vertelt Dave. Op basis van de ervaring van de andere steden besloten de collega’s uit Heerlen dat Serious Request in Heerlen een open feest moest zijn. Voor iedereen toegankelijk en met een nationaal bindend karakter. Dat betekent natuurlijk iets voor het bejegeningsprofiel of de manier waarop de collega’s de zaken gingen aanpakken tijdens het evenement. ‘Maar we hoorden ook dat we rekening moesten houden met de 24-uurs openstelling van de horeca, die vaak gepaard gaat met Serious Request. Een uitdaging voor het handhaven van de openbare orde.’

Eisen van 3FM In september 2015 begon 3FM ook met de voorbereidingen. Een kantelmoment, want ineens kregen Dave en zijn collega’s ook te maken met eisen vanuit 3FM, waar ze lang niet altijd rekening mee hadden gehouden. ‘3FM wilde bijvoorbeeld absoluut geen politie op het plein waar het glazen huis stond, maar alleen in de straten eromheen. Wij moesten toen wel wat zaken bijstellen. Ook over het maximaal aantal bezoekers op het plein moisten we stevig onderhandelen met 3FM. Maar dat was hartstikke goed. Het heeft ons geleerd om het politiewerk vanuit meerdere opzichten te bekijken.’

Aanslagen in Parijs Een nog lastiger vraagstuk kregen ze voor hun kiezen, toen kort voor de start van Serious Request de eerste aanslagen in Parijs plaatsvonden; op Charlie Hebdo. Zoals te verwachten, vroeg de burgemeester om een strengere beveiliging: arrestatieteams en snipers op het dak. Dave: ‘Dat vonden wij niet passen bij het open karakter van het feest, maar onderwater moesten we natuurlijk wel iets doen. Om te beginnen moesten de burgemeester overtuigen: je kunt dit niet helemaal dicht regelen. Zo’n aanslag kan iedere dag gebeuren en daar kun je niet volledig op prepareren.’

Wel kun je je natuurlijk voorbereiden op bepaalde scenario’s. Bijvoorbeeld, die van een bommelding of een verdacht pakketje. ‘We besloten: we gaan niet iedereen fouilleren, maar we zorgen wel dat er een bomverkenner op afroep binnen vijf minuten ter plaatse is. Ook hebben wij gevraagd of het Rapid Response Team in de buurt van Limburg gestationeerd kon worden. En zijn er collega’s naar Schiphol gegaan voor een korte opleiding in cameratoezicht. Waar let je op in een menigte? Wat is afwijkend gedrag?’

Ook PinkPop zelf doen Dat de beveiliging van Heerlen een succes was, is duidelijk. Serious Request 2014 is veilig en gezellig verlopen. Bovendien hebben de teamleden een zee aan kennis en ervaring opgedaan, zegt Dave. Of het nou gaat over de inzet van grote aantallen collega’s, of terrorisme en motorclubs. Dave: ‘Bovendien kun je nu alle collega’s morgen inzetten voor een ander groot evenement, zoals PinkPop.’

Voor en na Serious Request Binnen het team is er volgens Dave ook duidelijk sprake van een ‘voor en na Serious Request’. Het is dé manier geweest om collega’s te laten zien wat de voordelen zijn van het pakken van je professionele ruimte. Sindsdien pakken collega’s veel meer zaken zelf op. ‘Sinds een aantal weken werken we in ons team met clusters, kleinere groepen. Dat komt helemaal uit de medewerkers, want wij vonden het team te groot en misten de binding met elkaar. Ook hebben we een teamdag georganiseerd. In het stadion van Roda JC hebben we met 180 collega’s nagedacht over onze toekomst. De volgende stap is dat we binnen de clusters aan de slag willen met zelfroosteren. Toch hebben we Bert af en toe nodig om dingen door te drukken. Dan zeggen wij: “Bert, wij brengen jou nu in stelling.”’

Tekst: Esther Barfoot